ENGELLİ KOSULAR

TABLO : 1-Engelli Koşuların Ölçüleri.

TABLO-2.Yıldızlar Kategorisindeki Engel ÖlçüleriEngelli koşu,koşu mesafesinin içine yerleştirilen engellerle zorlaştırılmış bir sprint koşusudur. Bu özelliğinden dolayı atletizm dalları içinde en çok koordinasyon,teknik işbirliği isteyen dallar arasında sayılır. Engel koşu tekniği sadece iyi bir engel geçme tekniği olarak düşünülmemelidir. Çünkü tüm yarışma mesafesi içinde başka bir takım teknik özelliklerinde bulunması gerekmektedir. Engel tekniğinin kalitesi her şeyden önce engeller arası koşu ile bağlantısının istenilen şekilde olup olmadığı göz önünde tutularak değerlendirilmelidir.Kısa mesafe engelli koşular 4 bölümde incelenir.

1. Çıkış ve 1. Engele kadar süratlenme
2. Engel geçme
3. Engeller arası koşu
4. Bitiriş

TEKNİK AÇIDAN KISA MESAFE ENGELLİ KOŞULARDA BAŞARI:

1. Alçak çıkışın uygulanış şekline
2. 1.engele kadar olan mesafe içindeki süratlenmeye
3. Tekrarlanan engel geçişlerinin kalitesine (her engel geçmede-engel adımı kaybedilen çok az bir zaman kaybı ile ,engeller arası koşuya en yüksek süratle geçiş
4. Engeller arası koşunun şekline
5. Bitiriş koşusunun şekline bağlıdır.

KISA MESAFE ENGEL KOŞUCULARININ ÖZELLİKLERİ:İyi bir engel koşucusu aşağıdaki özellikleri taşımalıdır.

1. Sürat
2. Süratte devamlılık
3. Çabuk kuvvet ve sıçrama
4. Hareket çabukluğu
5. Koordinasyon ve denge
6. Ritim duygusu
7. Eklem hareketliliği(kalça,diz,ayak bileği vb.)
8. Boy (ağırlık merkezinin yüksek olması)
9. Hırs (kazanma ve iyi derece yapma arzusu)

ENGELLİ KOŞULARDA YAPILAN HATALAR VE DÜZELTİCİ ALIŞTIRMALAR:A-Hız alma koşusu sırasında:

B- Engel adımı sırasında.

 C- Engeller arası koşu ile bitirişte:

  Kaynakça ----İŞLER Mustafa. Atletizm Koşular,atlamalar,atmalar. Ankara 1997.sf:72-84.TEMEL ENGEL TEKNİĞİ:Engel koşuları atletizmde teknik branşlardan en çok rağbet edilenlerden biridir. Engel koşularının anlaşılması güçtür. Çünkü sprintler arasında sürekli değişen hareket örnekleri ve maksimum süratte engel geçme hareketi vardır. Engel koşusu sadece engel koşucuları için değil,bütün atletler için temel gelişim antrenmanlarından biridir.Tekniğin basitçe ve iyi bir şekilde anlaşılabilmesi için hızlanma,engel geçme ve engeller arasındaki koşudan oluşan 3 temel bölümde incelemesi yapılır.

1. Hızlanma bölümü:

Başlangıç : ÇıkışlaBitiş : 8. Adımdan sonra yere basma.Fonksiyonları: Maksimal hızlanma ve 1.engelin geçilmesi için hazırlanma.Görevleri : 1- Doğru adım basma yerlerinin başarılması için çıkış pozisyonunun ayarlanması2- 4. Adımdan sonra çıkış eğiminin düzeltilmesi.3-Doğru sıçrama noktasına varmak.Engel koşularında çıkış ve hızlanma sprintteki harekete benzerdir. Bununla birlikte doğru sıçrama noktasına varılmasında, çıkış takozunun pozisyonunda bazı düzenlemeler yapılması gerekebilir.Sürat koşucusuna benzer bir şekilde engel koşucusu,ilk engele maksimum sürate varacak şekilde çabuk hızlanabilmelidir.

1. Engel geçme bölümü.

1-Destek Bölümü-1Başlangıç : Takozdan çıktıktan sonra 8. Adımın veya engel geçildikten sonra 3.adımın yere basmasıyla başlar.Bitiş : Sıçrarken yerle temasın kesilmesiyle başlar.Fonksiyonları : 1- Aşırı sürat kayıplarına uğramadan engel geçilmesi.2- Engelin etkili geçilmesine hazırlık.Görevleri : 1- Sıçramadan önce yüksek koşu pozisyonu .2- Sıçrama adımında ayağın pençesiyle konması.3- Öndeki bacağın iyice bükülerek kaldırılması.( Diz,engele doğru hareket eder.)4- destek bacağıyla kuvvetli bir itiş.Sürat koşusunda, engellerin geçilmesinde ağırlık merkezi yukarıya kaldırılır ve sıçrama esnasında hız düşer. Bu bakımdan,engel geçme hareketinin yeterliliği,sürati kaybettirmeyen,mümkün olan en iyi uçuş eğrisine sahip olmalıdır. Atlet normal sprint pozisyonundan çok az bir sapmayla engeli geçmeyi amaçlar. Bunun başarılması aşağıdaki hususlara bağlıdır.

• Sıçrama mümkün olan en yüksek koşu pozisyonundan olur. Bu durum son adımı ikinci adımdan 5-15cm. daha kısa olması demektir. Sıçrama ayağı,ağırlık merkezi izdüşümü noktasına yakın basar.
• Ağırlık merkezi pozisyonu,destek bölümünde bükülü lider bacak omuz ve kolların kaldırılmasıyla ileriye doğru hareket ettirilir. Bu durum atleti Biyomekanik olarak sağlam bir duruma getirir.
• Sıçrama,ağırlık merkezinin mümkün olduğunca küçük bir yükselmesiyle ileriye doğru yapılmalıdır. Bu doğru sıçrama noktasına bağlıdır. Atletin ağırlık merkezi engelden önce ve en yüksek noktada olmalıdır.

Sıçramadaki itiş yerle temasın uzatılmasıyla olmaktadır. Böylece itiş yatay yönde yapılır. Bu duruma üst gövdenin ileri eğilmesi de yardım eder ve gereken ileri momentum yaratılır.Diz alt bacağın engele doğru savrulmasından önce topuk yatay bir pozisyonda,bükülü bacağın engele doğru gitmesine önderlik yapar. 2- Uçuş Bölümü :Başlangıç : Sıçramanın ardından başlar.Bitiş : Lider bacağın engeli geçip yere basmasıyla biter.Fonksiyonları : 1-Fazla hız kaybetmeden engelin uygun geçilmesi.2- Uçuş esnasında uzuvların yeterli hareketlerinin geliştirilmesi.Görevleri : 1- Etkili bir konma için hazırlık2- Lider bacağın öne doğru düz bir hatta gitmesi.3- Gövdenin ve lider bacağa çapraz kolun öne uzanması4- Omuzların ve kalçanın koşu yönüne bakması.5-İlk rahatlama pozisyonundan sonra itiş bacağının yandan gelerek hızla ileriye alınması.6- Basmadan önce lider ayağın hızla indirilmesi.Uçuş hareketinin amacı, etkili bir geçiş ve konmaya hazırlık için ağırlık merkezine vücut parçalarının yakın tutulmasıdır. Bunun başarılmasında,lider bacak gergin engelin üst kenarına yakın geçirilmesi gerekir. Diz açısı ayak engel üstündeyken tam gergin,engel geçildikten sonra hafifçe bükülür ve aktif bir hareketle aşağıya iner.İtiş bacağı sıçrama itişinden sonra bir anlık rahatlar, diz ve ayağın döndürülerek yandan hareketine başlar. Engel geçilirken kalça,diz ve ayak bileği arasında 90 derecelik bir açı vardır.Lider ve geçiş bacağının hareketleri,atletin ağırlık merkezine mümkün olduğunca yakın yapılması amaçlanır. Ağırlık merkezi alçak bir eğriyi takip eder. Üst gövde ve kol hareketleri ağırlık merkezinin izlediği yolun yüksekliğine etkide bulunur. Üst eğrinin tahtaya yakın olmasına dikkat edilir. Uçuş esnasında gövdenin ileriye eğilmesini arttırmaya ihtiyaç yoktur. İleriye eğilme,sıçrama anında tesis edilir. Uçuş ve konma anında değişmez; bacak hareketleri de kollarla dengelenir. 3- Destek bölümü 2.Başlangıç : Engelden sonra lider bacağın yere basması.Bitiş : Engelden sonraki ilk adımın basılması.Fonksiyonu : Engeller arasındaki koşunun yeterli transferi ve ani konmanın düzenlenmesi.Görevleri : 1- Lider ayağının elastik olması 2- Ağırlık merkezi,basma noktası üzerine gelmeli.3- Kalçanın gerginliğinin aktivitesi.4-İtiş bacağının dizinin hızlı öne hareketi.Konmada temel amaç,yere basmadaki çarpma yüzünden süratte azalmadan kaçınmaktır. Ağırlık merkezinden geçen dikey çizginin ayaktan geçmesi yardımcı olacaktır. Bu durum lider bacağını ağırlık merkezi iz düşümünde aktif yere basmasıyla başarılabilir. Kalçanın enerjik gerginliği,lider bacağın konma süratini arttırmaya ve devam ettirmeye yardım eder. Ayak bileği çarpmayı emerek ayak pençesine konma gerçekleşir.Konma öncesi ve anında atletin ağırlık merkezinin ileri hareketine itiş bacağının ileri savrulmasıyla yardım edilmelidir. İtiş bacağının kalçası dize kadar koşu yönüne hareketine devam eder. İtiş bacağının etkili ileri savrulması sıçramayı takiben bir rahatlık bölümünden sonra mümkün olabilir. Şayet konma uygun gerçekleşmezse ilk adım genellikle çok kısa olacaktır.C-Engel aralarındaki adım uzunlukları Başlangıç : Engeller arasındaki ilk adımın itişinin bitmesiyle.Bitiş : Engeller arasındaki son adımın yere basmasıyla.Fonksiyonları : 1- Sürat kayıplarının telafi edilmesi.2- Bir sonraki engelin geçilmesine hazırlık ve engel aralarında uygun adımların atılması. Görevleri :1- Birinci adımın aktif itişi. 2- Birinci adımın mümkün olduğunca uzun atılması.3- Üçüncü adımın kısaltılması.Engeller arasındaki koşunun etkinliği,konmanın kalitesine ve konmadan sonraki ilk adımın performansına bağlıdır. Konma adımı özel bir göreve sahiptir ve üçüncü adım sonraki sıçramaya hazırlar. Sadece ikinci adım gerçekten normal sprint hareketine benzer. KAYNAK.: Dr. Gerd SCHOTER. Çeviri Güner GÜNGÖR. ABTD 16 1994 43-47.ANKARA.ENGEL GEÇME TEKNİKLERİ:Engel tekniğindeki farklılıklar,engel geçme bölümünde fark edilebilir. engel geçme bölümü,atak,yerden kopma,engel üzerinde doğru hareket,engeli geçiş ve konuşun birleşmesinden oluşur.Savurma bacağının uzanma bölümünde (yerden kopmadan savurma bacağının engeli geçişine kadar)ihtiyaç duyduğu zaman (t ),aşağıdaki fonksiyondan elde edilir.

• Atletin ağırlık merkezinin yatay hızı (V)
• Engelle,yerden kopma noktası arasındaki mesafe (S)
• Atletin bacak uzunluğu (1)
• Ayağın yerle temasının kesildiği andaki sıçrama açısı (a)

Yaklaşık bir analiz için aşağıdaki formülle savurma bacağının hızını bulabiliriz.S-1(Cos.a +1)T=------------------------------------V Buradan ortaya dış dirençlerin büyüklüğünün savurma bacağı hareket zamanını olumsuz etkilediği çıkar .Uzun bacaklı atletler savurma bacağı hareket hızında zaman kaybederler. Kısa rakiplerine oranla daha fazla dirençle karşılaşırlar. Bu yüzden uzun engelciler engele sıçrarken öne uzanırlar ve engel geçerken savurma bacaklarını dizden bükülü tutarlar. Bu tip engel geçme “savurma tekniği” olarak bilinir.Boy ve hızı optimal bir duruma sahip olan engelciler daha kontrollü ve daha az kuvvet harcanan savurma bacağı hareketini yaparlar. Engel geçilirken savurma bacağı düzdür ve vücut çok az eğimlidir.(yaklaşık olarak,sürat koşusundaki eğim kadardır). Savurma bacağının hareketi sürat koşusundaki doğal hareket gibi görünür. Bu tip engel geçme tekniğini “koşu tekniği” olarak bilinir.Yüksek etkinlikteki kısa boylu engelciler yukarıda tanımlanan engelcilere nazaran daha az dış dirençle karşı karşıyadırlar. Savurma bacağı, engel üzerine ulaşıncaya kadar düz olarak uzanır. Engelci boyuna bağımlı olarak engelden uzaktadır. Vücut sprintteki durumundan biraz farklı bir şekilde ileri uzanır ve savurma bacağının ayağı,engeli geçişte yere diktir.( ayağın topuk,parmaklar hattı). Bu tip harekete “sıçrama tekniği” denir.Teknik kişisel bir görüntü arz eder ve yeniden öğrenilmesi çok zordur. Bundan dolayı ileride morfolojik fonksiyonel kalitedeki (boy,hız) olası değişiklikleri bilerek antrenmanları yapmak çok önemlidir. Bu yüzden yeni başlayanlara uygun teknik araştırılmalıdır.Kaynak: Bolakhnishov V. (çeviri : GÜNGÖR G. ABTD.10 1993 sf: 4344 ENGEL PERİYODLAMASISürat, 100m engel koşusunda başarı için gerekli olan bir numaralı niteliktir. Evet,esneklik ve kuvvet de hız kadar önemlidir,Ancak uluslar arası engel yarışlarında derecelerin günümüzdeki yerinde olmasının nedeni de hızdır. İkinci sırada ise “Engel ritmi” gelir. Engel ritmi çalışmaları çeşitli formlarda yapılabilir. Engeller arası 3 adım engellerin birbirine çok yakın yerleştirilmesi,düşük yükseklikteki engeller. 5 adım ritmi veya engeller arası 5 ve 3 adım kombinasyonları.Atlet sadece tekniğinin izin verdiği oranda süratli koşar. Temel sprint tekniği engel tekniği geliştirilmeden önce en iyi şekilde tekrarlanmalı ve başarılmalıdır. Aşağıdaki çizelge 1 başarılması gereken bazı temel engel becerilerini göstermektedir. Ayrıca çizelge 2 engele hazırlık evrelerini detaylı bir şekilde göstermekte ve her biri için önerilen dirilleri vermektedir. Unutmayın TEKNİK ile birlikte SÜRAT ve sonra RİTİM sizin önceliklerininizdir. Bunları temel alın.Antrenörlükte başarı büyük sabır gerektiren bir yoldur; bunun hiçbir zaman unutulmaması gerekmektedir.Anisimova (U.S.S.R) Dirilleri:

• Sıçramada yüksek savurma bacağı hareketi.
• Savurma bacağı salınım.
• Hızlı A hareketi.
• Sürekli çekme bacağı hareketi (şekil Girecek).

Mach (Kanada ) Dirilleri. (Engelli veya engelsiz).

Genel Diriller.

• Duvara atak.
• Karate vuruşu (Savurma Bacağı)
• Çekme Bacağı Benzeştirmesi.

Calvesi (İtalya) Dirilleri.Çekme bacağı üzerinde sıçrama yaparken savurma bacağı A pozisyonunda tutulur. Engel üzerinde ilerlenir. Ve engelde savurma bacağı değiştirilir.